Članak top banner 970x90
Destinacije

Putuj Bosnom i Hercegovinom: Morine

Na jugu, u Hercegovini, Morine su prije devedesetih bile sinonim za sijeno – otamo su u ljeta dolazile bale, kamioni sijena kako bi se hajvan prehranio tokom zime.

Autor: Amer Obradović

Ovo je kraj koji je bio na vjetrometini historije, ovuda je između planina prolazio rimski, a kasnije karavanski put. Danas, o Morinama se malo govori – nepregledni napušteni krajolici u kojima stanuju samo kameni spavači i pokoji stočar. No, to upravo zbog toga i jest zanimljiva destinacija u današnje vrijeme vreve i uobičajnih izletišta punih ljudi. Posebno za ljubitelje prirode, historije, planinare i bicikliste.

Planinska straža

Iz Sarajeva, put do Morina vodi preko Kalinovika. Kada se put počne spuštati u dolinu Neretve, počinje makadam. U mjestu Ulog, koje je nekada brojalo i više hiljada stanovnika, danas pustoš. Tu živi svega nekoliko desetina ljudi, bez adekvatne infrastrukture i nakon što se pređe Neretva makadam postaje izazovan za obične automobile. Za terence taj zadatak nije težak. Nakon desetak kilometara od Uloga, otvara se visoravan nad kojom poput stražara bdiju planine – na zapadu je Crvanj, dalje na sjeverozapadu Visočica, na sjeveroistoku Treskavica, na istoku Zelengora. Ako se na Morine ide sa juga, dolazi se iz Nevesinja ili Gacka. Put vodi preko Kifina Sela, pa slijede Plužine. U Plužinama se s asfaltne ceste skreće na makadamsku koja vodi kroz Morine.

Pogledajte mapu:

Zbog pašnjaka i okolnih planina, ovo mjesto nazivaju evropski Tibet. Ovdje nadmorska visina u prosjeku prelazi 1.600 metara, a vjetrovi su surovi. O surovosti ovog kraja govori i jedna teorija o nastanku imena koja kaže da naziv Morine potiče od staroslavenske boginje smrti, tame i podzemlja Morane.

Od najstarijih vremena Morinama su hodili razni osvajači i domaćini, nekada su tu bili feudalni posjedi bosanskog velmože Radoslava Pavlovića, a nekropola stećaka koja je u narodu poznata kao ''Svatovsko groblje'' danas predstavlja centralnu atrakciju zaljubljenicima povijesti i kulture.

Čiji su ono svatovi...

Ova nekropola dominira krajolikom. Austrougarska je, nažalost, napravila put sredinom nekropole i tako joj je narušen prvobitni izgled. Međutim, sve ostalo je autentično i kada se radi o stećcima, Morine uistinu predstavljaju jednu od najautentičnijih nekropola, sa predivnim pejzažom. Sa lijeve i desne strane, tu se nalazi više od 50 stećaka raznih oblika.

Neki su ukrašeni bordurama, vrpcama, sa arhitektonskim i biljnim motivima kao i prikazima oružja. Osim ovog važnog materijalnog kulturno-historijskog blaga, uz ovu nekropolu vežu se najmanje tri legende. Prema jednoj, groblje je nastalo kad je bila ženidba mostarskog bega Lakšiča koji je preprosio djevojku nevesinjskom begu Aliji Ljuboviću. O tome je napisana i narodna pjesma. Prema toj legendi svatovi su se smrzli u ledenoj oluji. Druga legenda kaže da su se ovdje srele dvije svatovske kolone i nijedna se nije htjela maknuti onoj drugoj, te je nastao metež u kojem su svi izginuli. Prema trećoj legendi na Morinama su se sukobile dvije vojske, a bitka je završila tek kada su jedni drugima sabljama odsjekli glave, a vojnici su i obezglavljeni "mahali sabljama". Ono što je historijski fakat jest da se u blizini nekropole nalazi lokacija Majdani na kojoj se vadio kamen za stećke. Čitav ovaj krajolik pun historije idealan je za izlet, za uživanje u prirodi i čistom zraku.

Crvanjsko jezero – raj za bicikliste

Visoravan na Morinama raj je za bicikliste koji često koriste turu do Crvanjskog jezera (Uloško jezero). Ovo jezero je udaljeno desetak kilometara od nekropole, ali automobilom je moguće doći samo iz pravca Uloga jer je makadamski put iz pravca Morina nekoliko puta isprekidan barikadama ili ogromnim rupama koje su napravljene zbog nelegalne sječe šume. Biciklom je moguće napraviti čitav krug od Morina, do Crvanjskog jezera, pa prema Ulogu i nazad prema visoravni... Pejzaži su fantastični i idealni u kasno proljeće, ljeto i ranu jesen.

Samo jezero je atrakcija za sebe, nalazi se na obodu planine Crvanj kod sela Jezero. Dužina jezera iznosi oko 400 metara, širina oko 200 metara, a najveća dubina do 25 metara. Crvanjsko jezero se nalazi na 1.058 metara nadmorske visine. U jezeru ima i ribe, šarana i pastrmke. Ribari mogu svoje dozvole za revir ''Crvanjsko jezero'' kupiti u selu Jezero kod Vojka Golijanina.

 

BIHAMK

Povezane novosti

Drinom do Višegrada

Drinom do Višegrada

Pratiti Drinu od Tare i Pive pa do Višegrada predstavlja avanturu koja nudi netaknutu prirodu, zadivljujuće poglede vrijedne uzdaha, divlje kanjone, rafting koji se ne zaboravlja, kulturno-historijsko naslijeđe prve kategorije.

Travnik – Bosanska čaršija obojena historijom

Travnik – Bosanska čaršija obojena historijom

Bilo da ste u prolazu ili da se zaputite upravo tamo, Travnik je grad kojem je historija i priroda podarila duh istinske bosanske čaršije, sazidane od kraljevskih tvrđava, prelijepih munara i crkvenih tornjeva, a uz miris ćevapa i žubor Plave vode.

Orlovačko jezero – Lakersi sa Zelengore

Orlovačko jezero – Lakersi sa Zelengore

Orlovačko jezero je prirodni biser, ušuškan u njedra jedne od najljepših planina ovog dijela Evrope. Tu, na Zelengori, i zrak, i jezera, i visoravni, i vrhovi, i orlovi... daju iskonski osjećaj slobode.

Možda bi vas zanimalo