Pneumatici (gume) i test zimskih i cjelogodišnjih pneumatika za 2011 godinu

Magazin BIHAMK AUTO

Kvalitet guma odlučujuće utiče na sigurnost vožnje

Pneumatik je elemenat točka koji vrlo izraženo utiče na sigurnost vožnje, te na karakteristike vozila u cjelini.

Kako pneumatik predstavlja jedini kontakt vozila s tlom, od kvaliteta kontakta pneumatika i tla u odlučujućoj mjeri zavisi stabilnost i upravljivost vozila, a samim tim i sigurnost, kako vozila i putnika u njemu, tako i sigurnost prometa.

Osnovna podjela s obzirom na konstrukciju pneumatika je na dijagonalne i radijalne pneumatike. Radijalni pneumatik pronađen je 1946. godine (Michelin), a od 1950 postepeno se uvodi kod putničkih i privrednih vozila. Zbog svojih prednosti radijalni pneumatik je praktično potpuno istisnuo ranije primjenjivani dijagonalni pneumatik.

Činjenica je da se proizvodnjom pneumatika bave visokospecijalizirani proizvođači, te da se pneumatici proizvode sa standardizovanim ugradbenim mjerama, ali sa vrlo različitim konstruktivnim rješenjima koja utiču na kontakt pneumatika sa cestom u različitim uvjetima, te na radne karakteristike gume.

Dvije osnovne prednosti radijalnih pneumatika su:

manji gubici na kotrljanje,
veća stabilnost vozila zbog boljeg nalijeganja pneumatika na tlo, posebno u krivini.

Presjek radijalnog pneumatika

Pored konstruktivnih rješenja pneumatika, na njegova svojstva bitno utiču i primjenjeni materijali. Za izradu pneumatika koristi se više od 200 različitih sastojaka. Ti sastojci u osnovi čine prirodne i sintetičke gume, tekstilne i metalne žice, kao i razni hemijski elementi koji su potrebni tokom postupka proizvodnje, kako bi se pneumatiku osigurala njegova posebna svojstva.

Ovisno o godišnjem dobu, geografskoj lokaciji i klimi koja vlada u određenom području koriste se i različite vrste pneumatika. Tako postoje ljetni pneumatici, zimski pneumatici te cjelogodišnji pneumatici.

Pneumatici se razlikuju prema sastavu i obliku gazne površine, a te dvije karakteristike do izražaja dolaze ovisno o temperaturi okoline i površini preko koje pneumatik prelazi (voda, snijeg…).

Ljetni pneumatici su konstruirani i izrađeni od smjese koja je otporna na visoke temperature, dok se njena elastičnost drastično smanjuje pri temperaturama nižim od +7 °C. Također, profil i dubina utora na gaznom sloju kod ljetnog pneumatika se razlikuje u odnosu na zimski pneumatik.

Zimski pneumatici su posebno konstruirani i izrađeni od specijalne smjese, što spriječava stvrdnjavanje na niskim temperaturama (ispod +7 °C), a samim time bolje prianja na površinu i kod kočenja smanjuje zaustavni put u odnosu na ljetne pneumatike. Smjesa koja se koristi za izradu gazećeg sloja zimskog pneumatika je na bazi silike. Silika predstavlja hidratirani silicij dioksid koje se dodaje smjesi gaznog sloja za poboljšanje voznih osobina. Još jedna od važnih karakteristika kod zimskih pneumatika su dublji utori (šare) na gaznoj površini, što omogućava efikasnije odvodenje vode izmedu pneumatika i površine i samim tim spriječava aquaplaning ili zanošenja automobila.

Zimski pneumatik je na svom boku označen slijedećim oznakama: MS, M+S ili M&S i znakom sniježne pahuljice na stilizovanom obrisu planine s tri vrha, čija dubina utora na gazećem sloju iznosi najmanje 4 mm.

alt

Cjelogodišnji pneumatici se mogu koristiti preko cijele godine, nose oznaku „All Season“ i objedinjuju karakteristike zimske i ljetne gume. Cjelogodišnji pneumatici u principu predstavljaju kompromis između ljetnih i zimskih pneumatika, jer se odlikuju smanjenim performansama u odnosu na ljetne i zimske pneumatike.

Označavanje pneumatika

1 – 225/40 ZR18 92W 225 širina pneumatika u mm

40 profil pneumatika - odnos visine i širine pneumatika (visina iznosi 40% od širine)

R oznaka za radijalne pneumatike

18 prečnik naplatka (felge) u inch-ima

92 indeks nosivosti (92 odgovara opterećenju od 630 kg)

W simbol brzine (W odgovara maksimalnoj brzini od 270 km/h)

simbol pahuljica i M+S oznaka za zimske pneumatike

3 – TUBELESS pneumatici bez zračnice (unutarnje gume)

4 – 1511 oznaka datuma proizvodnje (15 označava sedmicu, a 11 godinu proizvodnje)

5 – E4 oznaka sukladnosti sa ECE regulativama

6 – TWI relativni indikator potrošenosti gazećeg sloja pneumatika

7 – Made in oznaka države porijekla

Dodatne oznake:

RF ili XL - (ReinForced ili eXtra Load) Ovo su specijalno ojačani pneumatici. Oni mogu nositi veća opterećenja nego obični pneumatici istih dimenzija.

F - run on flat. Run on Flat pneumatici zadržavaju upotrebna svojstva nakon trenutnog i potpunog gubitka pritiska i omogućavaju siguran nastavak vožnje do 80 km.

Pregled simbola brzine (SB)

SB	Max. dozvoljena brzina [km/h]	SB	Max. dozvoljena brzina [km/h]	SB	Max. dozvoljena brzina [km/h]	SB	Max. dozvoljena brzina [km/h]	SB	Max. dozvoljena brzina [km/h]
A1	5	A7	35	F	80	N	140	V	240
A2	10	A8	40	G	90	P	150	W	270
A3	15	B	50	J	100	Q	160	Y	300
A4	20	C	60	K	110	S	180	ZR	>240
A5	25	D	65	L	120	T	190
A6	30	E	70	M	130	H	210

Od novembra 2012. godine svi novoproizvedeni pneumatici će morati biti obilježeni s novom EU etiketom za pneumatike. Standardizirana etiketa za pneumatike sadržavat će informacije o tri osnovne karakteristike i to: učinkovitost potrošnje goriva, prianjanje na mokroj cesti i vanjska buka pri kotrljanju.

alt

Otpor kotrljanja

Pneumatici su podijeljeni na kategorije od A (zelena) do G (crvena). Razlika između pojedinačnih kategorija predstavlja smanjenje odnosno povećanje potrošnje goriva.

alt

Prianjanje na mokroj podlozi

Prianjanje pneumatika na mokroj podlozi izraženo je kategorijama od A do G, pri cemu A znaci najbolje, a G najlošije prianjanje.

alt Nivo vanjske buke

Vanjska buka prilikom kotrljanja pneumatika izražena je u decibelima, a osim toga na etiketi se nalazi simbol zvučnih valova. Jedan crni val znaci najnižu razinu buke, a tri najvišu razinu buke.

Gazni sloj (protektor)

Gazni sloj je spoljni dio pneumatika koji je u stalnom kontaktu sa podlogom. Načinjen je od čvrste gume veoma otporne na habanje. Na površini protektora nalaze se utori koji služe za odvođenje vode i obezbeđuju bolje prianjanje na mokroj podlozi. Zimski i ljetni pneumatici posjeduju različite profile utora na gaznom sloju.

Simetrični profil

alt

Asimetrični profil

alt

Usmjereni profil

alt

Održavanje pneumatika

Propisani pritisak je ključni faktor za sigurnu vožnju i duži vijek trajanja pneumatika. Do oštećenja pneumatika najcešće dolazi zbog neodgovarajućeg pritiska u pneumatiku. Preporučuje se da se provjeri pritisak pneumatika svake dvije sedmice. Provjera pritisaka u pneumaticima se vrši dok su pneumatici hladni i u stanju mirovanja određeno vrijeme. Tokom vožnje pneumatici se zagrijavaju, pa samim tim i pritisak zraka u njima raste.

prenizak pritisak previsok pritisak

Geometrija točka ima zadatak da vodi točak, kao i da obezbjedi optimalno nalijeganje pneumatika na podlogu. Ukoliko primijetite da vaše vozilo zanosi udesno ili ulijevo kad na jedan kratak trenutak pustite točak upravljača dok vozite ravno morate provjeriti geometriju svojih točkova. Ako geometrija točkova vozila nije ispravno podešena to može uzrokovati preuranjeno trošenje pneumatika, kao i neravnomjerno trošenje pneumatika po širini.

nepravilno podešena geometrija točka

Neuravnoteženost gume uzrokuje vibracije koje vozača umaraju i mogu izazvati prerano, neravnomjerno trošenje pneumatika, a također i nepotrebno uništavanje ovjesa vozila. Gume treba uravnotežiti (balansirati) prilikom prve montaže ili prilikom montaže nakon popravka. Već kod prvih znakova vibriranja treba provjeriti jesu li gume pravilno uravnotežene.

Prije zamjene i uskladištenja pneumatika označite gume gdje su bile montirane (npr. lijevi prednji, desni zadnji). Zatim ih očistite i uklonite kamenčiće i šljunak. Pneumatici bi trebali biti uskladišteni na suhom, hladnom i tamnom mjestu očišcenom od tragova ulja, benzina, masnoće i drugih hemikalija koje negativno djeluju na smjesu pneumatika i mogu je oštetiti. Ukoliko pneumatici stoje na otvorenom i ne koriste se duže vrijeme, njihova površina postaje suha i pojavljuju se napukline.

Utori u gazećem sloju raspršuju vodu ispod pneumatika i obezbjeduju optimalnu kontrolu i prianjanje, stoga dubina utora gazećeg sloja u mnogome utiče na vozne karakteristike. Pored toga, mala dubina utora gaznog sloja produžava put kočenja i znatno povećava opasnost od aquaplaninga.

Pokazatelji istrošenosti su male izbočine na dnu profila gazećeg sloja. Kada visina preostale gume dođe u ravninu s tim izbočenjem, odnosno dosegne 1,6 mm za ljetni i 4 mm za zimski, pneumatik je dosegao svoje zakonom propisano ograničenje upotrebe i mora se zamijeniti.

Većina proizvođača savjetuje da ljetne pneumatike s dubinom gaznog sloja ispod 3 mm zamjenite novim, i to isto učinite sa zimskim pneumaticima s dubinom utora gaznog sloja ispod 4 mm, i ako je za zimske pneumatike zakonski propisana dubina utora od minimalno 4 mm, a za ljetne pneumatike 1,6 mm.

Prilikom kupovine zimskih pneumatika potrebno je kupiti i montirati sva četiri zimska pneumatika, jer samo tada se postižu optimalne vozne sposobnosti. Ukoliko se na prednje (pogonske) točkove postave zimski pneumatici, a na zadnjim se ostave ljetni, tada prilikom vožnje dolazi do proklizavanja zadnjeg dijela vozila, jer ljetni pneumatici ne mogu da obezbjede kvalitetno prianjanje na niskim temperaturama, te se može desiti da u određenim situacijama dode do gubitka stabilnosti vozila, što može biti izuzetno opasno.

Ukoliko su zimski pneumatici postavljeni na tockove samo jedne osovine, tada se preporučuje da to budu točkovi zadnje osovine. Na ovaj način će se povecati stabilnost i smanjiti mogućnost gubitka stabilnosti.

TEST ZIMSKIH I CJELOGODIŠNJIH PNEUMATIKA ZA 2011. GODINU

ADAC u suradnji s BIHAMK-om i drugim europskim partnerskim klubovima i ove godine je proveo opsežna testiranja zimskih pneumatika. U tu svrhu provedena su testiranja zimskih pneumatika dimenzija 175/65 R14 i 195/65 R15, kao i cjelogodišnjih pneumatika dimenzija 175/65 R15. U nastavku, donosimo Vam rezultate testiranja uz kratak sažetak karakteristika testiranih pneumatika po proizvođačima.

Na ovogodišnjem testu pneumatika osim zimskih obuhvaćeni su i cjelogodišnji pneumatici koji su sve više zastupljeni na tržištu. U odnosu na prošlogodišnji, test cjelogodišnjih pneumatika je značajno unaprijeđen. Performanse na suhom i mokrom kolovozu kao i potrošnja goriva su provedeni pod ljetnim uvjetima i poređeni su sa performansama ljetnih pneumatika, dok su ostali testovi provedeni pod zimskim uvjetima i performanse su poređene sa zimskih pneumaticima. Ova unaprijeđenja su uvedena radi sveobuhvatne analize, kao i simuliranja svih vremenskih uvjeta kojima su cjelogodišnji pneumatici izloženi prilikom eksploatacije.

Test je pokazao da je samo Goodyear Vector 4Seasons dobio ocjenu „preporučljivo“. Ovaj pneumatik je na svim podlogama pokazao vrlo male slabosti u odnosu na zimske i ljetne pneumatike. Svi ostali testirani pneumatici su dobili ocjenu „uvjetno preporučeno“ zbog iskazanih slabosti na određenim podlogama.

Kao referentni ljetni pneumatik odabran je ContiEcoContact 3. Performanse testiranih cjelogodišnjih pneumatika na suhoj i mokroj podlozi su poređeni sa performansama referentnog pneumatika na osnovu čega je formiran kriterij.

Kao referentni zimski pneumatik odabran je Goodyear UltraGrip 7+ pobjednik testa iz 2009. godine.

- Odlicno uravnotežena

Tabela 1 – Konacni rezultati testa cjelogodišnjih pneumatika 175/65 R14

U nastavku navodimo karakteristike pneumatika koji su ocjenjeni sa preporucljivo.

Preporučljiva

Goodyear Vector 4Seasons

- Vrlo malo habanje pneumatika

- Dobra na svim podlogama

Test zimskih pneumatika za 2011. godinu, obuhvatio je 14 pneumatika različitih proizvođača, dimenzija 175/65 R14 T.

Samo tri brenda pokazala su dobru uravnoteženost performansi sa određenim značajkama. Continental pokazuje najbolje performase na podlozi prekrivenoj snijegom, kao i najmanju potrošnju goriva. Michelin je najbolji u kategoriji habanja pneumatika, dok Dunlop pokazuje vrlo dobre sveukupne performanse.

Ocjenu „preporučljivo“ dobili su pneumatici: Goodyear UltraGrip 8, Semperit Master-Grip, ESA Tecar, Vredestein Snowtrac 3, Uniroyal MS plus 6, Maloya Davos, Firestone Winterhawk 2 Evo, Sava Eskimo S3+, Pirelli Winter 190, Ceat Formula Winter.

Goodyear UltraGrip 8 je najbolje pozicionirani brend u klasi „preporučljivo“ na testu. U odnosu na svog prethodnika UltraGrip 7+ pokazuje manje slabosti na podlozi prekrivenoj snijegom, uglavnom u odnosu na poprečno prianjanje prilikom vožnje uzbrdo.

Ocjenu „uvjetno preporučljivo“ jedino je dobio je pneumatik Falken Eurowinter HS439 zbog izuzetno izaženih loših performansi na snijegu.

Tabela 1 – Konacni rezultati testa zimskih pneumatika 175/65 R14

Tabela 2 – Kriterij testa zimskih pneumatika 175/65 R14

U nastavku navodimo karakteristike pneumatika koji su ocjenjeni sa naročito preporučljivo i preporučljivo.

Naročito preporučljiva

Continental ContiWinterContact TS830

- Odlično uravnotežena

- Dobra u svim sigurnosnim kriterijima

- Najbolje performanse na snijegom pokrivenoj podlozi i najmanja potrošnja goriva

Michelin Alpine A4

- Odlično uravnotežena

- Dobra u svim sigurnosnim kriterijima

- Najbolje performanse u odnosu na habanje

Dunlop SP Winter Response

- Odlično uravnotežena

- Dobra u svim sigurnosnim kriterijima

Preporučljiva

Goodyear UltraGrip 8
- Najbolje performanse na mokroj podlozi

- Vrlo dobra u kategoriji habanja

> - Manje slabosti na snijegom prekrivenoj podlozi

Semperit Master - Grip

- Dobra u svim sigurnosnim kriterijima

- Manje slabosti na suhoj podlozi

ESA- Tecar SuperGrip 7

- Dobre zimske performanse

- Manje slabosti na suhoj podlozi

Vredestein Snowtrac 3

- Dobra u kategoriji habanja

- Manje slabosti izražene na mokroj i snijegom

prekrivenoj podlozi

Uniroyal MS plus 6

- Dobre performanse na mokroj podlozi

- Manje slabosti izražene na suhoj i snijegom prekrivenoj podlozi

- Najlošije rangirani pneumatik u kategoriji potrošnje goriva

Maloya Davos

- Manje slabosti izražene na mokroj podlozi

Firestone Winterhawk 2 Evo

- Manje slabosti izražene na mokroj i ledom

prekrivenoj podlozi

Sava Eskimo S3+

- Manje slabosti izražene na mokroj i snijegom prekrivenoj

podlozi

Pirelli Winter 190 Snowcontrol serie3

- Manje slabosti izražene na suhom i u kategoriji habanja

- Sveukupna ocjena u kategoriji preporučljivo

Ceat Formula Winter

- Sveukupna ocjena u kategoriji preporučljivo

Na testu pneumatici od 6 brandiranih proizvođača postigli su ocjenu „naročito preporučljivo“ i to: Continental ContiWinterContact TS 830, Semperit Speed-Grip 2, Goodyear UltraGrip 8, Dunlop SP Winter Sport 4D, Michelin Alpin A4 i Pirelli Winter 190 Snowcontrol serie 3.

Ocjenu „preporučljivo“ dobili su pneumatici: Nokian WR D3, Vredestrein Snowtrac 3, Fulda Kristall montero 3, Barum Polaris 3, Kleber Krisalp HP2, Kumho I'ZEN KW23, Bridgestone Blizzak LM-32, GT Radial Champiro WinterPro.

Ocjenu „uvjetno preporučljivo“ jedino je dobio je pneumatik Falken Eurowinter HS439 zbog izuzetno izaženih loših performansi na snijegu.

Za Trayal Arctica je data ocjena „ne preporučljivo“. Ovaj pneumatik je pokazao izuzetno loše performanse na suhom, mokrom, snijegom i ledom prekrivenom kolovozu kao i povećanu potrošnju goriva i nivo buke, izuzev habanja pneumatika.